Een AI-native consultancyStrategie en operating model design
Van AI-ambitie naar bedrijfswaarde.
Word een AI-native onderneming.
Ik ontwerp wat een bedrijf met AI moet kunnen, en daarna de organisatie die dat ook werkelijk kan.
De meeste organisaties kunnen al drie dingen noemen die AI voor ze zou kunnen doen. Veel minder kunnen zeggen wat die drie waard zijn, wie ze zou bezitten, of wat er moet veranderen voordat de besparing de boeken haalt.
In dat gat verdwijnt het geld.
Boek dertig minuten Geen verplichting.
Fotografie · Tim van de Koppel
Scroll
01Waar ik binnenkom
Begin bij het bedrijf, niet bij de techniek.
Vier dingen staan vast voordat er iets wordt voorgesteld. Geen ervan is een lijst met use cases.
-
1
Het bedrijfsprobleem, en het getal dat eraan hangt.
Kosten, doorlooptijd, capaciteit, foutpercentage. Een doel waar iemand zich al aan heeft verbonden. Is er geen getal, dan is er niets om tegen te ontwerpen.
-
2
Wat het werk vandaag werkelijk doet, tegenover wat ervan wordt gedacht.
Niet de procesplaat. Wat het werk doet als niemand het staat te presenteren. Die twee zijn zelden hetzelfde document.
-
3
Welke delen een machine zou kunnen dragen, en welke niet.
Oordeel is niet één ding. Een deel ervan is patroonherkenning die een machine al beter doet, en een deel is verantwoordelijkheid die je niet aan een machine geeft.
-
4
Wat er eromheen moet veranderen voordat een van beide waar is.
Eigenaarschap, de data eronder, wie waarover mag beslissen, en waar de vrijgekomen uren heen moeten. Dit is het deel dat wordt overgeslagen.
02Wat er nu mogelijk is
Het vermogen is er. De organisatie nog niet.
Wat machines kunnen is sneller gegaan dan alles eromheen. De afstand daartussen is tegelijk de kans en het probleem.
-
1
Alles lezen
Contracten, gespreksopnames, scans, tekeningen, video. Werk dat onbereikbaar was omdat het ongestructureerd lag.
-
2
Alles opstellen
Tekst, code, analyse en ontwerp, in een hoeveelheid en een tempo dat geen team bijhoudt.
-
3
Handelen binnen grenzen
Agents die echte stappen zetten in echte systemen, en stoppen bij een grens die jij trekt.
-
4
Het ding zelf bouwen
Modellen die de software schrijven, testen en onderhouden waar het proces op draait.
03Hoe het werk loopt
Ik laat AI in de onderneming zich terugverdienen door de organisatie eromheen te ontwerpen.
-
1
Diagnose
Ik begin bij je cijfers, niet bij AI. Hoe lang het werk nu duurt, wat het kost, waar het vastloopt, en welke delen ervan een machine realistisch kan dragen. Zonder een voor is er geen na.
-
2
Ontwerp
Daarna de organisatie eromheen. Wie het werk bezit, wie waarover beslist, en wat er moet veranderen zodat de techniek ergens kan landen. Tooling kopen voor een proces zonder eigenaar maakt de verwarring alleen sneller.
-
3
Verankering
En wat het laat standhouden. Wat je mensen moeten kunnen, en hoe je blijft zien of de waarde ook echt landt. Een tool waar niemand voor is opgeleid raakt stilletjes buiten gebruik.
Een plan waar je mee vooruit kunt, met een getal bij elke stap en een naam bij elke eigenaar.
Ik ben onafhankelijk: geen software te verkopen en geen eigen implementatieteam. De praktijk is voor dit werk gebouwd, niet ernaartoe omgebogen.
04Waar de AI-strategie thuishoort
De AI-strategie is het bedrijfsplan, met machines erin.
Verandert hij niets aan wat er al op dat plan staat, dan is het een apart document, en aparte documenten sterven.
-
Wat er meestal gebeurt
Een aparte AI-strategie
Een op zichzelf staand document, van een op zichzelf staand team. Use cases gerangschikt op haalbaarheid in plaats van op bedrijfswaarde. Het belandt naast het echte plan en sterft daar stilletjes.
-
Wat wel werkt
AI in het bedrijfsplan
Het begint bij de verbeteragenda die er al ligt, vraagt welke delen veranderen zodra een machine kan beslissen of handelen, en houdt dezelfde eigenaren, dezelfde doelen en hetzelfde stuurritme aan.
Eén agenda, met één eigenaar.
05Ervoor gebouwd, niet erop geplakt
AI gebouwd als een volwaardig vermogen, niet vastgeschroefd op wat er al staat.
Gereedheid is geen keurmerk en geen audit die je haalt. Het is een ontwerpuitgangspunt: een bedrijf dat zo is gebouwd dat een machine een normale invoer is in hoe het draait.
Acht dimensies van het operating model. Ze staan niet los van elkaar en ze zijn niet even dringend.
Op welke je werkelijk staat is de bevinding, en het is zelden degene waar de organisatie nu aan werkt.
Vaardigheid is geen cursus die je achteraf draait. Het zit in het ontwerp, of het ontwerp landt niet.
06De diagnose
De meeste enterprise AI bereikt de P&L nooit.
Budget is niet de beperking. Modellen zijn niet de beperking. Het operating model wel.
Het adoptiegat
- 17%
- van de organisaties heeft AI-agents in productie
- 60%+
- verwacht dat binnen twee jaar te doen
- 40%+
- van de agentic projecten wordt naar verwachting voor eind 2027 gestopt
Gartner, 2026, over uitrol en voornemen. Prognose voor gestopte projecten: Gartner, juni 2025.
AI loopt vast waar niemand de verandering na de pilot heeft gefinancierd, waar het werk nooit is herontworpen, waar data geen eigenaar heeft, en waar niemand heeft besloten wat een machine mag besluiten. Daar helpt een beter model niets aan.
Aan ambitie ontbreekt het hier zelden. Aan een organisatie die haar kan dragen wel.
07Het patroon
Dezelfde drie mislukkingen, in verschillende sectoren.
Wat terugkeert in gereguleerde omgevingen. Niets ervan is een modelprobleem.
-
1
Geen eigenaar over de hele keten
Het werk kruist vier afdelingen en hoort bij geen ervan, dus niemand kan beslissen waar een agent mag handelen.
Elke escalatie gaat opzij in plaats van omhoog, en het besluit dat het zou vlottrekken is nooit van iemand.
-
2
Sturing geschreven door de bouwer
Het team dat de oplossing bouwde, bepaalde ook de controle erop.
Die toetst de bouw, niet het risico. De eerste werkelijk nieuwe fout loopt er dwars doorheen.
-
3
Waarde nooit vastgelegd vooraf
Er is vooraf niets gemeten, dus het getal achteraf is niet te bewijzen.
De financiering stopt bij de pilot, niet omdat de pilot mislukte maar omdat niemand kan laten zien dat hij werkte.
De sector verandert. De mislukking niet.
Waargenomen bij opdrachten in de publieke sector, verzekeringen, farma en halfgeleiders.
08Waar ik werk
Bijna iedereen verkoopt de 10 en de 20.
Ik werk over alle drie. De 70 bepaalt of er iets van terugkomt, en daarvoor word ik ingehuurd.
Een ontbrekend operating model bouw je er niet uit.
De 10/20/70-verdeling is van BCG. De constatering dat bijna niemand de 70 verkoopt is van mij.
09Wat er werkelijk verandert
Het werk verdwijnt niet. De beslismomenten verschuiven.
Eén proces, drie toestanden. Ter illustratie: een uitzondering binnen een finance operations-team.
VandaagGeen AI in het proces
- person
- person
- person
- person
- person
Eén persoon draagt de hele zaak. Beslissen en het papierwerk doen is hetzelfde werk, dus de wachtrij is de enige knop die je hebt.
AssistedAI als assistent
- person
- machine
- person
- person
- person
De machine bereidt de zaak voor. De mens beslist nog steeds en tikt het nog steeds in. Sneller per zaak, dezelfde kostenbasis, en de winst verdwijnt in de achterstand.
AgenticAssistent plus agents binnen kaders
- machine
- machine
- bounded
- bounded
- machine
De machine handelt binnen een afgebakende ruimte en wordt gecontroleerd door iets dat zij niet zelf heeft geschreven. De mens gaat omhoog: de kaders zetten, de randgevallen beoordelen.
Dit is geen productiviteitsverhaal. Rollen gaan omhoog, rollen krimpen, en allebei horen in de business case.
De controle bij BEOORDELEN wordt geschreven door iemand anders dan wie de agent heeft gebouwd. Die scheiding is het hele ontwerp.
10Waar de waarde werkelijk weglekt
Vrijgekomen capaciteit heeft drie bestemmingen. De meeste programma's noemen er geen.
Hoeveel een machine overneemt verschilt per stap, en bij sommige stappen is het het grootste deel van de stap. Wat er gebeurt met wat vrijkomt, daar wordt de P&L gewonnen of verloren.
-
1
Herbestemd
Mensen gaan werk doen dat nooit gebeurde omdat niemand de uren had. Meestal met meer oordeel, meestal dichter bij de klant.
Capaciteit erbij. Kostenbasis gelijk.
-
2
Georkestreerd
Dezelfde mensen draaien meerdere geautomatiseerde stromen en vangen de uitzonderingen op. Minder handen per eenheid output, en wezenlijk ander werk.
Meer output per persoon.
-
3
Afgebouwd
Rollen die vooral routine waren worden kleiner, en sommige verdwijnen. Dat is een echt getal en het hoort in de business case, niet in een voetnoot.
De kostenbasis daalt echt.
- 100% van het werk
- Geautomatiseerd werk Het percentage hangt van het werk af.
- Vrijgekomen capaciteit Capaciteit ontstaat. Besluiten bepalen haar lot.
- Waarderealisatie Waarde wordt zichtbaar en herhaalbaar.
- Meetbaar P&L-effect
Het ontwerp dekt beide helften: wat de machine overneemt, en waar de capaciteit die vrijkomt terechtkomt.
11De capaciteitsval
Vrijgekomen uren zijn pas een besparing als iemand besluit waar ze heen gaan.
Elke laag van de organisatie heeft een achterstand klaarliggen om ze op te slokken. Dat is geen falen van de techniek.
Fotografie · Tim van de Koppel
12Het waardemodel
Jouw baseline, niet mijn benchmark.
Ik importeer niet het percentage van iemand anders. Ik bouw jouw getal in week één, uit je eigen systemen, over alle drie de soorten waarde.
-
1
Baseline
Volume, doorlooptijd, herstelwerk, escalatiegraad en cost to serve.
Uit je eigen systemen, voordat er iets is gebouwd.
-
2
Waar het werk zit
Routinevolume, oordeelskwesties, en het kenniswerk dat nooit gebeurt omdat niemand de uren heeft.
Niet elk uur in het werk is hetzelfde uur.
-
3
Waarde die op het spel staat
Kosten die vrijvallen waar het werk routine was. Dekking waar je vroeger steekproeven nam. Vermogen erbij waar mensen werk kunnen bereiken dat eerst niet ging.
Gewogen tegen je P&L, met de aannames opgeschreven.
De uitkomst is een getal waar je CFO tegenin kan gaan, en een roadmap die daarop is gezet.
Wat ik niet doe: een percentage uit de opdracht van iemand anders aanhalen en jou laten aannemen dat het jouwe is.
13Hoe je me inschakelt
Drie manieren om me binnen te halen.
Eerst de diagnose. Langer alleen waar het operating model gebouwd moet worden.
2 tot 3 weken
AI Value Assessment
Waar je staat, wat de ambitie waard is, en in welke volgorde je erop afgaat.
- Begint bij je bedrijfsagenda, niet bij een lijst met use cases
- Je baseline in week één, uit je eigen systemen
- Volwassenheid en volgorde over de acht dimensies
- Geprioriteerde roadmap en een bestuursklare terugkoppeling
Vaste scope, vaste prijs.
6 tot 10 weken
Operating model design
Het operating model dat het laat draaien: de uren komen terug, en de besparing haalt de boeken.
- Doel-operating model over de acht dimensies
- Beslissingsbevoegdheden, kaders en escalatiedrempels
- Use cases gekwalificeerd, op volgorde gezet en van een eigenaar voorzien
- Een werkend prototype waar het argument op papier ophoudt
- Een overdrachtspakket waar je team tegenaan bouwt
Vaste scope. Vaste einddatum. Scope en prijs worden tijdens het Assessment bepaald.
Doorlopend, licht
Advies naast je team
Onafhankelijk oordeel in een ritme dat jij bepaalt, zodra het ontwerp van jou is.
- Sparringpartner voor de AI- of transformatielead
- Toetsing van strategie, roadmap en sturing
- Onafhankelijke tegenspraak bij leverancierskeuzes
- Geen leveringscapaciteit, alleen oordeel
Een vast ritme, voor een afgesproken termijn. Scope en prijs in gesprek.
Het assessment heeft een leveringsgarantie: geen geprioriteerde, bestuursklare roadmap, geen factuur.
Geen open leveringscapaciteit, en geen eigen bouwteam. Heb je er een nodig, dan help ik je die selecteren en briefen, rechtstreeks door jou gecontracteerd en zonder vergoeding aan mij van welke kant dan ook. · Rechtstreeks beschikbaar, of via je eigen contractpartij.
Het operating model is het verschil
Tussen AI-ambitie en bedrijfswaarde.
Een nuttig eerste gesprek
Vertel me welk deel van het bedrijf volgend jaar moet veranderen, dan zeg ik je welke van vier dingen in de weg staat: een procesprobleem, een dataprobleem, een sturingsprobleem, of een probleem met opdrachtgeverschap. Dat is meestal genoeg om te weten of samenwerken de moeite waard is.
Dertig minuten. Geen verplichting.
Neem het doel mee dat je volgend jaar moet halen.